Çocuğunuzun yaşıtlarına göre daha az kelime kullandığını, isteklerini işaretle anlattığını veya söylediği şeylerin anlaşılmadığını fark ettiniz. Endişeyle durumu ailenizle veya çevrenizle paylaştığınızda muhtemelen şu cümleleri duyarsınız: "Erkek çocukları geç konuşur", "Amcası da 4 yaşında konuşmuştu, bekle zamanla açılır", "Daha çok küçük, üstüne gitme."
Toplumumuzda çok yaygın olan bu "Bekle ve Gör" yaklaşımı, iyi niyetli bir teselli gibi görünse de, çocuğunuzun gelişimi için yapılabilecek en büyük hatalardan biridir. Modern bilim ve dil konuşma terapisi literatürü, bekleyerek kaybedilen zamanın telafisinin çok zor olduğunu kanıtlamaktadır.
Neden Beklememeliyiz? (Kritik Dönem ve Nöroplastisite)
İnsan beyninin gelişimi ömür boyu sürse de, dil ve konuşma becerilerinin kazanılması için altın bir çağ vardır: 0-3 yaş dönemi. Bu döneme "kritik dönem" denir. Bu yaşlarda çocuğun beyni, bir sünger gibi çevresindeki sesleri, kelimeleri ve dil kurallarını emer. Beynin nöroplastisite (yeniden yapılanma ve öğrenme esnekliği) hızı en üst seviyededir.
Eğer çocukta bir dil gecikmesi varsa ve siz "3 yaşına gelsin, konuşmazsa doktora götürürüz" diyerek beklerseniz, beynin en verimli olduğu o altın yılları harcamış olursunuz. Erken müdahale ile birkaç ayda çözülebilecek bir sorun, ilerleyen yaşlarda yıllar süren terapilere ihtiyaç duyabilir.
Beklemenin Çocuğa Verdiği Zararlar:
Öfke ve Davranış Sorunları: Kendini kelimelerle ifade edemeyen çocuk hırçınlaşır, vurma, ısırma veya ağlama krizleri (tantrum) gösterir.
Sosyal İzolasyon: Parkta veya kreşte iletişim kuramayan çocuk, akranları tarafından oyuna alınmaz ve içine kapanır.
Akademik Gecikme: Okul öncesi dönemde dil becerileri yetersiz olan çocukların, ilkokulda okuma-yazma öğrenmede (disleksi riski) büyük zorluklar yaşadığı bilinmektedir.
Uzmana Ne Zaman Başvurmalısınız?
Eğer çocuğunuz 18 aylık olmasına rağmen anlamlı kelimeler (anne, baba, su, ver vb.) kullanmıyorsa, 2 yaşına geldiğinde iki kelimeli cümleler (anne gel, su ver) kuramıyorsa veya 3 yaşında anlattıkları yabancılar tarafından anlaşılmıyorsa "beklemeyin".
Sonuç:
Çocuğunuzun dil gelişimi şansa bırakılamayacak kadar değerlidir. Zamanı geri alamayız ama bugünden itibaren doğru adımları atabiliriz. Çocuğunuzun iletişim gelişimini bilimsel yöntemlerle desteklemek için İstanbul dil konuşma terapisti Sena Baki ile iletişime geçerek erken dönem dil değerlendirmesi için randevu alabilirsiniz.
